دسترسی به سایت مشتریان دسترسی به سایت مشتریان
دسترسی سریع دسترسی سریع
آدرس دفتر مرکزی وشعب آدرس دفتر مرکزی وشعب

تهران، خیابان طالقانی، بعد از تقاطع ولیعصر، روبروی شرکت بورس کالا، جنب بانک بانک سپه ، پلاک ۴۴۶، طبقه اول

تلفن: ٧١ - ۶۶١۷۷۴۴١ (۹۸٢١+) 
پست الکترونیکی:
kala@samanbourse.com

درباره بورس کالا
.......   

پیدایش بورس کالا

بورس های کالایی در پي پاسخ گويي به برخي از نيازمندي هاي اقتصادي و همچنین رفع برخي تنگناها و موانع در بازار كالاها از قرن نوزدهم  بوجود آمدند.   به عبارت ديگر ،از یک طرف وجود برخي نابسامانی ها در بخش عرضه ، تقاضا و توزيع كالا ، نوسانات قيمت و همچنين برخي از نارسايي ها و ناکارآمدي هاي بازارهاي سنتي(نوسانات کاذب ، عدم شفافيت در کشف قيمت و فقدان تضمين هاي لازم براي معامله گران و ...) واز طرف دیگر مزايای راه اندازي بورسهاي كالا و توانمندي آنها در رفع مشكلات فوق الذكر ، مهمترين انگيزه و عواملي هستند كه موجب بوجود آمدن  بورس هاي کالا در صحنه اقتصاد كشورهاي مختلف  شدند.

 در واقع  بورس کالا با ايجاد  يك  نظام  سازمان يافته ی داد و ستد و توزيع كالا در كشور هاي مختلف ، راه ورود به بازارهاي جهاني را براي کشورها تسهيل نموده  است . تا کنون صد ها بورس کالايي مدرن در سراسر جهان داير شده که از قديمي ترين آنها مي توان به موارد زیر اشاره کرد:

 

1-  بورس تجاري شيکاگو( CME )  با 170 سال سابقه

2-  بورس فلزات لندن ( LME )   با 130 سال سابقه

3-  بورس کالاي نيويورک (NYMEX  )

4-  بورس کالاي توکيو( TOCOM )

5-  بورس کالاي شانگهاي(SHFE )

6-  بورس کالاي هند (MCX )

 

 

بورس کالا در ايران

بازار محصولات صنعتي  و كشاورزي ايران همواره با محدوديت ها و دشواري هاي ساختاري ناشی از  عدم استفاده از ابزارهاي نوين اقتصادي  و ساختار نامناسب و ناكارآمد بازار در بخش توليد ، توزيع و درنهایت مصرف کننده  روبرو بوده است .مشکلاتی از جمله :

1- نوسانات کاذب قيمت محصولات ناشي از ارتباط  نامشخص ميان عرضه و تقاضا

2- عدم امکان مديريت ريسک و محافظت از نوسانات آتي قيمت

3- فقدان يک نظام قيمت گذاري شفاف بر پايه تعادل ميان عرضه و تقاضا و نياز بازار

4- نبود  يک سيستم اجرايي و ناظر بر حسن انجام تعهدات طرفين معامله

5- فقدان يک سيستم جمع آوري، پردازش و تحليل اطلاعات و آمار توليد، واردات ، صادرات و مصرف در جهت اطلاع رساني به بازار و تصميم گيري مطلوب

6- عدم هماهنگي ميان بخش هاي توليدي و بازرگاني در زمينه  واردات، صادرات  و بازار مصرف

   

با توجه به موارد ذکر شده و نياز به ايجاد بازاري سازمان يافته براي تقابل آزاد عرضه و تقاضا و دستيابي به اثرات مثبت اين مهم در اقتصاد توليد و مصرف، دولت و مجلس شوراي اسلامي را بر آن داشت تا بستر قانوني لازم جهت تاسيس و راه اندازي بورسهاي کالايي  را در ايران فراهم سازند.

در پي اين امر، بورس فلزات در شهريور ماه سال82 به عنوان اولين بورس کالاي کشور فعاليت خود را آغاز و پس از آن نيز بورس کالاي کشاورزي در شهريور ماه سال 83 شروع به فعاليت نمود.

پس از آن در آذر ماه سال 1385  بر اساس مصوبه شوراي عالي بورس و قانون جديد بازار اوراق بهادار ، شرکت بورس کالاي ايران با ادغام بورس فلزات و کشاورزي تشکیل شد  و پس از پذيره نويسي و برگزاري مجمع عمومي ،از ابتداي مهر ماه سال 86 فعاليت خود را آغاز کرد.

هم اکنون بورس کالاي ايران با تجربه ي بيش از 5 سال،  داد و ستد انواع محصولات صنعتي  و کشاورزي در قالب معاملات نقد، نسيه ، سلف و قراردادهای آتی صورت مي گيرد و راه اندازي معاملات ابزارهاي مشتقه از جمله قراردادهاي اختیارمعامله (option را نيز در برنامه هاي توسعه اي خود دارد.

اهداف بورس کالاي ايران

از آن جايي که بورس کالا به عنوان نهادی سازمان يافته جهت داد و ستد قانونمند و توسعه بازار سرمايه به شمار مي رودو در واقع  تجلي گاه خواسته هاي توليدکننده  و مصرف کننده است ، لذا می تواند  تاثیرات مثبت آشکاری بر روند بازار و سیستم عرضه و تقاضا داشته  و موجب بیان شفاف و قانونمند نیاز های بازار  ، توسط  فعالان بازار در یک فضای رقابتی شود.

از مهمترين اهداف و اثرات  بورس کالا مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

1- ايجاد بازاري قانونمند  و سازمان يافته جهت تسهيل داد و ستد کالاها

2- سامان دهي بازار کالاها از طريق مکانيزم اجرايي ناظر بر تعهدات و تضمين منافع طرفين معامله

3- کشف شفاف قيمت کالاها بر اساس تعامل و تقابل عرضه و تقاضا و نياز بازار

4-  برقراري امکان اعمال مديريت ريسک در بازار

5- امکان انجام معاملات نقد، نسيه، سلف ، آتي و اختيار  با استفاده از ابزار هاي نوين مالي

6- توسعه سرمايه گذاري و فراهم سازي تسهيلات مالي براي خريد و فروش

7- اطلاع رساني درباره وضعيت بازار داخلي و خارجي کالاهاي پذيرش شده به منظور افزايش سطح دانش فعالان بازار

 

انواع قراردادهاي قابل معامله در بورس  کالا

 

تمامي داد و ستد ها در بورس کالا در قالب قراردادهاي استاندارد شده انجام مي گيرد .

 به طور کلي 5 نوع قرارداد براي داد و ستد هر کالا وجود دارد، که البته برخی از این موارد در بورس کالای ایران فعال است :

1-    قرارداد نقدي Spot

در اين قرارداد ، خريدار مي بايست کل مبلغ قرارداد را به علاوه کارمزد کارگزار به صورت نقد پرداخت کند و فروشنده نيز

مي بايست حداکثر ظرف سه روز ،کالاي مورد معامله را به خريدار تحويل دهد.

2-    قرارداد سلف Forward

 در اين قرارداد ، خريدار مي بايست کل مبلغ قرارداد را به علاوه کارمزد کارگزار به صورت نقد پرداخت کند و فروشنده متعهد مي شود در تاريخ مشخص و زمان معين به خريدار تحويل دهد.

3-    قرارداد اعتباری Credit

قراردادي است که کالا به صورت فوري به خريدار  تحويل داده مي شود و بهاي آن  در  تاريخ  سررسيد ، به  فروشنده  پرداخت مي گردد.

4 -    قرارداد آتي Future

در اين روش ، فروشنده مطابق قرارداد صلح ، مقدار معيني از دارايي مشخص را در مقابل مبلغي معين به ديگري صلح مي کند . براساس اين قرارداد ، فروشنده مقدار دارايي مورد مصالحه را در سررسيد مشخص تحويل مي دهد و خريدار نيز مبلغ مورد مصالحه را در سررسيد مي پردازد .

5-    قرارداد اختيار معامله Option

اين قرارداد شامل قرارداد اختيار خريد و قرارداد اختيار فروش مي شود:

5-1 ) قرارداد اختيار خريد: قراردادي است كه به موجب آن عرضه كننده كالا ، حق خريد مقدار معيني از كالاي مورد نظر و منطبق با استاندارد بورس را در زمان معين و با قيمت مشخص به طرف قرارداد مصالحه مي نمايد بدون آنكه طرف ديگر ملزم به خريد آن باشد.

5-2 ) قرارداد اختيار فروش: قراردادي است كه به عنوان شرط ضمن عقد لازم ،كه به موجب آن يك طرف قرارداد (خريدار) حق فروش مقدار معيني از كالاي مورد نظر و منطبق با استاندارد بورس را در زمان معين و با قيمت مشخص با طرف ديگر مصالحه مي نمايد بدون آنكه طرف ديگر (فروشنده) ملزم به فروش آن باشد.

 

مزیتهای بورس کالا

بر طبق قوانین توسعه ابزارهای مالی جدید سازمان بورس و اوراق بهادارخرید و فروش و عرضه کالا در بورس کالا شامل معافیت های مالیاتی گسترده ای می شوند همین امر به عنوان یک ویژگی مهم می تواند موجب تشویق عرضه کنندگان و خریداران کالا در بورس کالا شود.علاوه بر معافیت های مالیاتی موارد زیر نیز از جمله مزیتهای بورس کالا به شمار می روند:

1-فراهم کردن محیطی که خریدار و فروشنده بتوانند در شفافیت کامل  و تحت نظارت بورس و به صورت کاملا عادلانه به خرید و فروش کالا بپردازند.  

2- امکان پوشش ، انتقال و توزیع ریسک برای خریدار و فروشنده

3- تضمین کیفیت (استاندارد اجباری کالاهای عرضه شده) ، کمیت، مبلغ و مدت معامله از سوی سازمان بورس

4- کشف قیمت در بازار اول (بازار تجارتی ) از طریق بازارهای حراج حضوری، مداوم و الکترونیک

5- تامین امنیت  کامل  معاملات توسط بورس

6- انجام معاملات به صورت  قانونمند، رانت زدایی، حذف بوروکراسی و تشریفات مزایده ها و ایجاد سرعت در تصمیم گیری مدیران

7- امکان تامین مالی سریع توسط معامله گران اعم از تجار، مدیران پروژه و معامله گران

8- ارائه شاخص های مطمئن و قابل اتکاء برای دولت

9- امکان تحلیل شاخص ها و پیش بینی روند بازار

10-  امکان معاملات به صورت الکترونیک و حذف مساله زمان و مکان در معاملات

11-  امکان کنترل غیر مستقیم بازاهای عمده فروشی و خرده فروشی

.......